Smakowity świat

Smak w dziejach świata

admin — Fri, 04 Dec 2009 03:42:41 +0000

Zmysł smaku odegrał dużą rolę w wyprawach odkrywczych w XV i XVI wieku. Jakieś 500 lat temu Vasco da Gama pożeglował wokół Afryki do Indii, po czym wrócił do Portugalii z ładunkiem przypraw korzennych. O panowanie nad dostarczającymi ich terenami walczyły przez następne 300 lat takie kraje europejskie, jak Francja, Hiszpania, Holandia, Portugalia i Wielka Brytania. Może zastanawiasz się: Dlaczego narody miałyby toczyć boje i ginąć z powodu przypraw? By zadowolić zmysł smaku! Tak bardzo upodobali je sobie Europejczycy. Po dziś dzień dla dogodzenia podniebieniom pracuje przemysł, handel i nauka. Trzeba również wspomnieć, że przyprawy są wspaniałym zabójcą bakterii występujących w naszych potrawach czy napojach. Całkiem niedawno uczeni zauważyli, że cynamon dodany do niepasteryzowanego soku jabłkowego w ciągu trzech dni zabił 99,5 procent bakterii. Kiedy przy innej okazji do surowej wołowiny oraz do kiełbasy dodano przyprawy, okazało się, iż bakteria E. coli O157 najskuteczniej jest niszczona przez cynamon, goździki i czosnek. Zdaniem naukowców niewykluczone, że te przyprawy zabijają jeszcze inne bakterie, na przykład salmonellę i campylobacter jejuni.

Kiedy smak zanika

admin — Thu, 05 Nov 2009 20:49:18 +0000

Jakież to cudowne i wspaniałe, gdy mamy sprawny zmysł smaku! Niestety trzeba przyznać, że zmysł smaku z wiekiem słabnie. Jakież to smutne i przykre! Wiele starszych osób z przyjemnością wspomina z dzieciństwa smak na przykład dojrzałych owoców prosto z drzewa lub specjalnie przygotowanych dań. Jednakże smak może się pogorszyć lub wręcz zaniknąć również z innych powodów. Przyczyną takich kłopotów bywa uraz głowy, alergia, infekcja, leki, kontakt z trującymi substancjami chemicznymi, a nawet zwykły katar. O rozpaczy osób pozbawionych węchu i smaku wzruszająco opowiedziała pewna kobieta, która czegoś takiego doświadczyła. Napisała ona: „Mocny aromat kawy i słodki smak pomarańczy są dla nas czymś tak normalnym, że gdy tracimy możliwość ich odczuwania, to tak jakbyśmy zapomnieli, jak się oddycha”. Nieprzyjemnym zaburzeniem, które powoduje, iż wyczuwa się smak czegoś, czego nie ma, jest tak zwany smak fantomowy. Również chorym na raka w trakcie chemioterapii czasem zmienia się zdolność czucia smaku i zapachu.

Zmysł smaku

admin — Tue, 21 Jul 2009 08:04:16 +0000

Smak jest jednym z podstawowych zmysłów człowieka. Zmysły z kolei są czymś, co może nie jest niezbędne, aby żyć, ale na pewno sprawia, że życie nabiera niezwykłego wymiaru, po prostu możemy się cieszyć życiem. Smak odczuwamy dziki receptorom smakowym, ale również, co ciekawe, dzięki receptorom węchowym. Każdy z nas ma po pięć rodzajów receptorów smakowych. Cztery z nich dobrze znamy, to: słodki, słony, gorzki i kwaśny. Ostatni z rodzajów to umami – receptor ten odpowiada za wykrycie, czy w pożywieniu obecny jest kwas glutaminowy, który jest częścią składową białek. Receptory te umieszczone są w każdym z tzw. kubków smakowych, których każdy z nas ma na języku około 10 000. Kubki te są rozmieszczone dość równomiernie, dzięki czemu każdy ze smaków możemy odczuwać w całej jamie ustnej. Dzięki tak wspaniałej fizjologii możemy się cieszyć różnorodnością smaków, a także ulepszać naszą sztukę kulinarną o to, co nam najbardziej smakuje. Dzięki odczuwaniu smaku, możemy się również ustrzec zjedzenia zepsutego, sfermentowanego czy wręcz trującego jedzenia i przez to dłużej cieszyć się zdrowiem.

Smak kawy

admin — Wed, 15 Jul 2009 16:01:20 +0000

Kawa powstaje przez prażenie nasion kawowca — dużego, wiecznie zielonego drzewka o ciemnozielonych, błyszczących liściach, rosnącego w rejonach podzwrotnikowych. W czasie kwitnienia kawowiec pokrywa się pięknymi białymi kwiatami. Zaledwie po kilku dniach na miejscu kwiatów pojawiają się grona zielonych owoców przypominających wiśnie, które stopniowo rosną i zmieniają barwę od różnych odcieni zieleni przez złocisty brąz do koloru czerwonego lub żółtego, gdy już zupełnie dojrzeją. Po wszystkich etapach: wysiewie, uprawie, zbiorach, obróbce, klasyfikacji, mieszaniu, prażeniu i mieleniu, przechodzimy w końcu do tego, na co czekasz: do przygotowania filiżanki „doskonałej kawy. Istnieje wiele metod parzenia kawy, jak choćby w automacie, po turecku lub po włosku, a każdą przygotowuje się inaczej. Ale ogólnie rzecz biorąc, zaleca się wsypywanie od sześciu do ośmiu łyżek kawy na litr wody. Kiedy następnym razem usiądziesz, by delektować się smakiem i zapachem swej ulubionej kawy, pomyśl przez chwilę o ciężkiej pracy, którą trzeba było włożyć, by ta doskonała kawa trafiła z drzewa do twojej filiżanki.

Co smakuje niejadkom ?

admin — Thu, 07 May 2009 22:02:40 +0000

Wiele dzieci, czy nawet dorosłych ludzi jedzenie uważa za obowiązek, a przecież to prawdziwa przyjemność. Jedzenie może być ucztą dla zmysłów, i to nie tylko, gdy są to słodycze. We własnych domach wielu rodziców nie uczy dzieci poznawanie nowych smaków, próbowania nowych potraw, warzyw, owoców. W związku z tym, wiele dzieci unika pełnowartościowego jedzenia. Aby jednak zachęcić dzieci do jedzenia, warto włączyć je do przygotowywania posiłków. Warto zabrać je na zakupy, aby z nami wybrały najładniejsze warzywa, owoce, mięso i inne produkty. Będąc już w kuchni, dobrze jest pozwolić dziecku na uczestniczenie w obieraniu, krojeniu, mieszaniu itp. Oczywiści na miarę jego wieku i możliwości. Podczas przygotowywania posiłków, możemy zachęcać dziecko do próbowania surowych jarzyn, być może w takiej atmosferze smak niektórych surowców, a później potraw, okaże się dla niego atrakcyjniejszy. Należy także zwracać uwagę na sposób podawania posiłków. Nawet zwykła kanapka, ale ładnie wykończona, szybciej znajdzie chętnego na jej zjedzenie.

Smak herbaty chińskiej

admin — Sat, 31 Jan 2009 13:02:20 +0000

Dziko rosnąca herbata chińska występuje w Chinach i Japonii. Są to krzewy osiągające wysokość dziewięciu metrów. Jak można się domyślić z nazwy łacińskiej, blisko spokrewniona z tą rośliną jest kamelia japońska, piękny ozdobny krzew o ciemnozielonych błyszczących liściach i uroczych kwiatach koloru różowego, białego lub czerwonego. Ciekawe, że po chińsku kamelia ta nazywa się cha hua, czyli „kwiat herbaty”. Pierwszy transport chińskiej herbaty został przywieziony do Europy przez Holendrów w roku 1610. Wyobraźmy sobie, że zostaliśmy zaproszeni na herbatę przez chińską rodzinę. Pan domu, siedzi naprzeciw tacy z kuchenką i czajniczkiem, który ma zaledwie kilka centymetrów wysokości. Zasypuje go herbatą i zalewa wodą. Po zaparzeniu herbaty, gospodarz przelewa napar do niewielkiego dzbanka, z którego najpierw napełnia wyższe, walcowate kubeczki o średnicy trzech centymetrów, zwane zapachowymi. Dopiero z nich wlewa herbatę w czarki służące do picia. Ostrożnie ujmujemy czarki za sam brzeżek (nie mają uszek i są gorące), podnosimy do ust i próbujemy napoju. „Jakie to dobre!”

Kuchnia staropolska

admin — Wed, 10 Dec 2008 00:08:13 +0000

Potrawy kuchni staropolskiej nam, Polakom, smakują często najbardziej. Jest to związane z wielowiekową tradycją, z zakodowanymi w naszych genach przyzwyczajeniami oraz z tym, że kuchnia ta jest po prostu smaczna. Budzi ona jednak kontrowersje dietetyków w związku z tym, że jest ciężko strawna a także, dlatego, że potrawy tej kuchni zawierają spore ilości tłuszczu, zwłaszcza niezdrowych kwasów nasyconych. W dawnych czasach jadano obficie oraz tłusto i nie szkodziło to naszym przodkom w takiej mierze jak obecnie, ponieważ prowadzili Oni bardziej aktywny tryb życia i ich organizmy miały przez to szybszy metabolizm. Niemniej jednak potrawy kuchni staropolskiej, czy według oryginalnych przepisów czy też w swej uwspółcześnionej, mniej tłustej wersji są niezwykle smaczne i aromatyczne. Lubimy potrawy z czerwonego mięsa, pieczenie, potrawki, kotlety, a także przeróżne zupy. Lubimy ziemniaki, kasze i chleb jako dodatki do głównych dań. Nadal także, na naszych stołach pojawiają się napoje, w tym alkoholowe mające korzenie w dawnych czasach, tj. zsiadłe mleko, maślanka, nalewki czy miody pitne.

Smak oliwy

admin — Tue, 09 Dec 2008 20:31:13 +0000

„Z zielonej robię się czarna, potem jestem miażdżona, aż w końcu w najczystsze złoto zostaję przemieniona”. Kiedy oliwka dojrzewa na drzewie, zmienia kolor z zielonego na lśniąco czarny. Ale pod jej ciemną skórką kryje się „złoto”, które czeka na wydobycie. Z miażdżonych dojrzałych oliwek wypływa złocisty płyn, który od tysięcy lat gości na stołach śródziemnomorskich domostw. To płynne złoto — oliwa, jest cenionym produktem otrzymywanym z owoców drzew oliwnych. Oliwa pozyskiwana z owoców tych długowiecznych drzew sprawia rozkosz podniebieniu i służy zdrowiu. Osoby stosujące tradycyjną dietę śródziemnomorską cieszą się wyraźnie lepszym zdrowiem. Niedawno na pewnej międzynarodowej konferencji eksperci w zakresie żywienia doszli do wniosku, że włączenie oliwy do jadłospisu ma pozytywny wpływ na zdrowie i długość życia. Może zmniejszyć ryzyko wystąpienia choroby serca czy raka. Stwierdzili, że we wszystkich krajach, gdzie spożywa się typowe śródziemnomorskie potrawy, w których głównym źródłem tłuszczu jest czysta oliwa, zachorowalność na raka jest niższa niż w krajach Europy Północnej.

Smak

admin — Wed, 05 Nov 2008 20:46:14 +0000

W świecie pięciu zmysłów króluje smak. Wystarczy, że weźmiesz do ust trochę swej ulubionej potrawy, a natychmiast poczujesz jej przyjemny smak. Skosztowanie czegoś jest nie tylko przyjemnością, lecz także ochroną, gdyż pomaga nam odróżnić to, co możemy zjeść, od tego, co mogłoby nam zaszkodzić, zatruć organizm a nawet doprowadzić do śmierci. Dzięki cudownemu zmysłowi smaku rozkoszujemy się słodyczą świeżej pomarańczy, orzeźwiającym chłodem lodów miętowych, spożywczym smakiem porannej gorzkiej kawy oraz wyszukanymi przyprawami sosu będącego sekretem szefa kuchni. Smak współdziała ze zmysłem węchu. Podczas spożywania potraw nos jest tak samo ważny jak wargi, gdyż smak zależy od zapachu. Smak ma takie znaczenie, że kojarzą się z nim pewne cechy charakteru. Być może o niektórych ludziach mawiasz, że są słodcy. Z drugiej strony czasem nazywasz kogoś kwaśnym. Człowiek niezadowolony z życia bywa określany mianem zgorzkniałego, jeszcze inny ostry jak pieprz. To samo możemy powiedzieć o smaku różnorodnych potraw i napojów.

Jak działa zmysł smaku

admin — Wed, 01 Oct 2008 14:00:40 +0000

Zmysł smaku funkcjonuje w niezwykle skomplikowany sposób. W grę wchodzą procesy chemiczne. Rozpuszczone w ustach substancje chemiczne z jedzenia pobudzają receptory smakowe, znajdujące się w specjalnych otworach na naszym języku. Komórki receptorowe reagują i pobudzają komórki nerwowe (neurony), a te przesyłają impulsy z kubka smakowego do mózgu. Rzecz zdumiewająca, że jeden kubek smakowy może oddziaływać na wiele neuronów, a jeden neuron może przyjmować bodźce z wielu kubków. Nie wiadomo dokładnie, w jaki sposób receptory smakowe i połączony z nimi zawiły system dokonują selekcji. Pewna Encyklopedia informuje: „Powstające w mózgu wrażenia najwyraźniej są wynikiem przekazywania przez komórki receptorowe złożonych informacji zakodowanych w impulsach elektrycznych”. Z chemicznego punktu widzenia smak wciąż jednak kryje w sobie wiele tajemnic. Na przykład nie jest jasne, dlaczego dodanie kilku kropel kwaśnego soku z cytryny sprawia, że potrawa wydaje się bardziej słona. Co również ciekawe, smak słodki, kwaśny i słony wzbudza w komórkach smakowych impulsy elektryczne, a gorzki prawdopodobnie impulsy chemiczne.